|
|
|
Cena promocyjna: 47.25 zł Oszczędzasz: 5.25 zł /-10%/ |
| autor: | Marek Gałusza, Halina Wojciechowska-Piskorska, Andrzej Uzarczyk |
| wydawnictwo: | Wydawnictwo Tarbonus |
| stron: | 346 |
Książka obejmuje bezpieczeństwo pracy w transporcie lądowym (drogowym, kolejowym), transporcie wodnym (morskim i śródlądowym), transporcie lotniczym, transporcie multimodalnym, a także wewnątrzzakładowym, tj. transporcie ręcznym i zmechanizowanym, które występują w zakładach pracy.
Posiadanie podstawowej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie bezpieczeństwa pracy w transporcie pozwala na wyeliminowanie lub ograniczenie do niezbędnego minimum zagrożeń, na jakie narażeni są pracownicy, a w przypadku awarii pozwala na podjęcie odpowiednich działań zmierzających do usunięcia źródła zagrożenia i skutków zaistniałego niebezpieczeństwa.
Wszyscy, którzy są odpowiedzialni za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, mogą wykorzystać zamieszczone tu informacje dla zapewnienia i poprawy bezpieczeństwa pracy podległym pracownikom.
Autorzy: Marek Gałusza, Halina Wojciechowska-Piskorska, Andrzej Uzarczyk
Format: B5, 346 strony, oprawa miękka foliowana
Wydanie I
Stan prawny: 2011 r.
Wstep ....................................................................................................................................... 15
Wykaz skrótów uzywanych w tresci ....................................................................................... 16
1. INFORMACJE OGÓLNE ............................................................................................ 17
2. TRANSPORT WEWNATRZZAKŁADOWY ......................................................... 18
2.1. Transport zmechanizowany ....................................................................................... 18
2.1.1. Transport samochodowy ............................................................................................... 18
2.1.1.1. Stanowisko pracy kierowcy .......................................................................................... 18
2.1.1.2. Wymagania wobec kierowcy ........................................................................................ 18
2.1.1.3. Wyposazenie pojazdu ................................................................................................... 19
2.1.1.4. Wymogi dotyczace przewozu ........................................................................................ 22
2.1.2. Wózki jezdniowe z napedem silnikowym ..................................................................... 24
2.1.2.1. Wymagania bezpieczenstwa i higieny pracy przy uzytkowaniu wózków jezdniowych
z napedem silnikowym ................................................................................................. 24
2.1.2.1.1. Wymagania dla kierowcy wózka ................................................................................ 24
2.1.2.1.2. Stan techniczny wózka ............................................................................................... 24
2.1.2.1.3. Eksploatacja wózka .................................................................................................... 25
2.1.2.1.4. Wymagania specjalne ................................................................................................ 26
2.1.2.2. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy operator wózka jezdniowego z napedem
silnikowym, akumulatorowego ........................................................................ 27
2.1.2.3. Typowe przykłady razacych nieprawidłowosci na stanowisku pracy wózka jezdniowego
z napedem silnikowym ........................................................................................ 33
2.1.3. Transport dzwignicowy ................................................................................................. 34
2.1.4. Wymagania dotyczace uzytkowania maszyn do podnoszenia ładunków .................. 39
2.1.5. Minimalne wymagania dotyczace maszyn do podnoszenia ładunków ...................... 41
2.1.6. Warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie eksploatacji urzadzen transportu
bliskiego (UTB) ................................................................................................. 41
2.1.6.1. Ogólne warunki eksploatacji urzadzen transportu bliskiego ...................................... 42
2.1.6.2. Suwnice ........................................................................................................................ 44
2.1.6.2.1. Wyposa enie suwnicy ................................................................................................. 44
2.1.6.2.2. Urzadzenia zabezpieczajace ...................................................................................... 45
2.1.6.2.3. Obsługa suwnic .......................................................................................................... 45
2.1.6.2.4. Podstawowe zasady bezpieczenstwa pracy ................................................................ 47
2.1.6.3. Zurawie ........................................................................................................................ 49
2.1.6.4. Przenosniki ................................................................................................................... 52
2.1.6.4.1. Podstawowe zasady bezpieczenstwa przenosników ................................................... 52
2.1.6.4.2. Przenosniki tasmowe .................................................................................................. 54
2.1.6.4.3. Przenosniki członowe ................................................................................................. 56
2.1.6.4.4. Przenosniki skrobakowe ............................................................................................. 57
2.1.6.4.5. Przenosniki kubełkowe ............................................................................................... 57
2.1.6.4.6. Przenosniki podwieszone okrezne .............................................................................. 57
2.1.6.4.7. Przenosniki grawitacyjne ........................................................................................... 58
2.1.6.4.8. Przenosniki srubowe (slimakowe) .............................................................................. 58
2.1.6.4.9. Przenosniki wstrzasane .............................................................................................. 58
2.1.6.4.10. Przenosniki powietrzne ............................................................................................ 58
2.1.6.4.11. Przenosniki wodne ................................................................................................... 59
2.2. Transport reczny .......................................................................................................... 59
2.2.1. Obowiazki pracodawcy dotyczace organizacji recznych prac transportowych ........ 60
2.2.2. Zasady ogólne organizacji recznych prac transportowych ........................................ 61
2.2.3. Przemieszczanie ciezarów przez jednego pracownika ................................................ 63
2.2.4. Zespołowe przenoszenie ciezarów ................................................................................. 63
2.2.5. Przemieszczanie ładunków za pomoca poruszanych recznie wózków oraz taczek ... 64
2.2.6. Przemieszczanie ładunków przy uzyciu recznie napedzanych dzwignic ................... 65
2.2.7. Dopuszczalne granice wykonywania recznych prac transportowych dla kobiet
i młodocianych ............................................................................................................... 65
2.2.8. Przemieszczanie materiałów szkodliwych i niebezpiecznych ..................................... 67
2.2.9. Ryzyko zawodowe przy recznych pracach transportowych ....................................... 68
2.2.9.1. Warunki pracy do zaakceptowania – ryzyko małe ...................................................... 68
2.2.9.2. Warunki pracy moga byc nieodpowiednie i wymagaja dokładniejszej oceny – ryzyko
srednie .......................................................................................................................... 68
2.2.9.3. Warunki pracy sa nieodpowiednie i wymagaja oceny dokładniejszej oraz zmian –
ryzyko duze .................................................................................................................. 69
2.2.9.4. Lista kontrolna ............................................................................................................. 69
2.2.10. Urzadzenia do podnoszenia i przenoszenia ciearów w transporcie recznym ........ 73
2.2.10.1. Wózek reczny podnosny ............................................................................................. 74
2.2.10.2. Wciagnik elektryczny ................................................................................................. 74
2.2.10.3. Sprzet pomocniczy do transportu recznego – drabiny ............................................... 75
3. TRANSPORT DROGOWY .......................................................................................... 77
3.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 77
3.2. Zachowanie sie na drodze ........................................................................................... 79
3.3. Przechodzenie przez jezdnie ...................................................................................... 79
3.4. Predkosc i hamowanie ................................................................................................. 80
3.5. Wymijanie, omijanie, cofanie i wyprzedzanie ....................................................... 81
3.6. Przecinanie sie kierunków ruchu .............................................................................. 82
3.7. Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystosci powietrza.
Uzywanie sygnałów dzwiekowych lub swietlnych ................................................. 83
3.8. Podstawowe zasady zabezpieczenia ładunku w transporcie drogowym ................. 83
3.9. Bezpieczenstwo ruchu na drogach ........................................................................... 87
3.9.1. Przepisy porzadkowe ..................................................................................................... 87
3.9.2. Wypadek drogowy ......................................................................................................... 87
3.9.3. Zatrzymanie i postój ...................................................................................................... 87
3.9.4. Warunki uzywania pojazdów w ruchu drogowym ..................................................... 89
3.9.5. Przewóz ładunków ......................................................................................................... 91
3.9.6. Rzeczywista masa całkowita przyczepy ....................................................................... 93
3.9.7. Przewóz osób .................................................................................................................. 93
3.10. Pojazdy .......................................................................................................................... 94
3.10.1. Warunki techniczne pojazdów .................................................................................... 94
3.10.2. Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu ............................................................... 96
3.10.3. Centralna ewidencja pojazdów ................................................................................... 97
3.10.4. Badania techniczne pojazdów ..................................................................................... 98
3.10.5. Stacja kontroli pojazdów ............................................................................................. 100
3.11. Kierujacy ...................................................................................................................... 101
3.11.1. Definicja kierujacego ................................................................................................... 101
3.11.2. Prawo jazdy .................................................................................................................. 101
3.11.3. Centralna ewidencja kierowców ................................................................................. 104
3.11.4. Szkolenie i egzaminowanie .......................................................................................... 105
3.11.5. Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami
............................................................................................................................... 107
3.12. Zatrudnianie kierowców ........................................................................................... 108
3.12.1. Informacje ogólne ........................................................................................................ 108
3.12.2. Czas pracy kierowców ................................................................................................. 109
3.12.2.1. Podstawowy system czasu pracy ................................................................................ 110
3.12.2.2. Równowany system czasu pracy ............................................................................... 111
3.12.2.3. System przerywanego czasu pracy ............................................................................. 111
3.12.2.4. Zadaniowy system czasu pracy .................................................................................. 112
3.12.2.5. Dyzur .......................................................................................................................... 112
3.12.2.6. Praca kierowcy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej ................................. 113
3.12.2.7. Praca w dniu wolnym od pracy .................................................................................. 113
3.12.2.8. Wynagrodzenie za prace w godzinach nadliczbowych .............................................. 114
3.12.2.9. Okresy prowadzenia pojazdów, obowiazkowe przerwy w prowadzeniu i gwarantowane
okresy odpoczynku kierowców wykonujacych przewozy regularne, których
trasa nie przekracza 50 km ....................................................................................... 114
3.12.2.10. Zasady stosowania norm dotyczacych okresów prowadzenia pojazdów, obowiazkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku, okreslonych
rozporzadzeniem (WE) nr 561/2006 oraz Umowa AETR ................................ 115
3.12.2.11. Ewidencja czasu pracy kierowcy .............................................................................. 117
3.12.2.12. Pakiet antykryzysowy ............................................................................................... 117
3.13. Konsekwencje naruszenia przepisów .................................................................... 118
3.13.1. Inspekcja Transportu Drogowego .............................................................................. 119
3.13.2. Panstwowa Inspekcja Pracy ........................................................................................ 121
3.14. Transport drogowy towarów niebezpiecznych ................................................... 122
3.14.1. Towar niebezpieczny, materiał niebezpieczny ........................................................... 123
3.14.2. Klasyfikacja materiałów niebezpiecznych ................................................................. 123
3.14.2.1. Klasa 1 – Materiały i przedmioty wybuchowe ........................................................... 123
3.14.2.2. Klasa 2 – Gazy ............................................................................................................ 125
3.14.2.3. Klasa 3 – Materiały ciekłe zapalne ............................................................................ 125
3.14.2.4. Klasa 4.1 – Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne oraz materiały
wybuchowe stałe odczulone ...................................................................................... 126
3.14.2.5. Klasa 4.2 – Materiały samozapalne ........................................................................... 126
3.14.2.6. Klasa 4.3 – Materiały wytwarzajace w zetknieciu z woda gazy palne ....................... 127
3.14.2.7. Klasa 5.1 – Materiały utleniajace .............................................................................. 127
3.14.2.8. Klasa 5.2 – Nadtlenki organiczne .............................................................................. 128
3.14.2.9. Klasa 6.1 – Materiały trujace ..................................................................................... 128
3.14.2.10. Klasa 6.2 – Materiały zakazne ................................................................................. 128
3.14.2.11. Klasa 7 – Materiały promieniotwórcze .................................................................... 129
3.14.2.12. Klasa 8 – Materiały race ......................................................................................... 129
3.14.2.13. Klasa 9 – Róne materiały i przedmioty niebezpieczne ........................................... 129
3.14.3. Pakowanie towarów niebezpiecznych ........................................................................ 130
3.14.3.1. Wiadomosci ogólne .................................................................................................... 130
3.14.3.2. Zasady pakowania ...................................................................................................... 130
3.14.3.3. Kod okreslajacy typ opakowania ............................................................................... 130
3.14.3.4. Wzory nalepek ostrzegawczych .................................................................................. 133
3.14.3.5. Oznakowanie sztuki przesyłki .................................................................................... 137
3.14.3.5.1. Oznakowanie opakowania ....................................................................................... 137
3.14.3.5.2. Umieszczanie nalepek ostrzegawczych .................................................................... 138
3.14.3.5.3. Dodatkowe oznakowanie sztuk przesyłki .................................................................. 139
3.14.4. Przewóz towarów niebezpiecznych w sztukach przesyłki ......................................... 140
3.14.4.1. Wyłaczenia ................................................................................................................. 140
3.14.4.1.1. Wyłaczenia dotyczace towarów niebezpiecznych pakowanych w ilosciach ograniczonych
.................................................................................................................... 140
3.14.4.1.2. Wyłaczenia dotyczace towarów niebezpiecznych pakowanych w ilosciach wyłaczonych
.................................................................................................................... 142
3.14.4.1.3. Wyłaczenia dotyczace ilosci przewo onych w jednostce transportowej ................... 143
3.14.4.2. Dokumentacja przewozowa ........................................................................................ 145
3.14.4.2.1. Dokument przewozowy ............................................................................................. 145
3.14.4.2.2. Instrukcje pisemne dla załogi pojazdu ..................................................................... 146
3.14.4.2.3. Certyfikat pakowania kontenera .............................................................................. 149
3.14.4.2.4. Zaswiadczenie o przeszkoleniu kierowcy ................................................................. 149
3.14.4.2.5. Swiadectwo dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych
................................................................................................................. 150
3.14.4.2.6. Kopia swiadectwa dopuszczenia przez własciwa władze ......................................... 153
3.14.4.2.7. Zgłoszenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz do Komendanta Wojewódzkiego
Panstwowej Strazy Pozarnej .................................................................. 153
3.14.5. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa ................................ 154
3.14.5.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa .................................................................................... 154
3.14.5.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................. 154
3.14.5.2.1. Nadawca .................................................................................................................. 154
3.14.5.2.2. Przewoznik-kierowca ............................................................................................... 155
3.14.5.2.3. Odbiorca .................................................................................................................. 155
3.14.5.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................. 156
3.14.5.3.1. Załadowca ............................................................................................................... 156
3.14.5.3.2. Pakujacy .................................................................................................................. 156
3.14.5.3.3. Napełniajacy ............................................................................................................ 156
3.14.5.3.4. Operator kontenera-cysterny/cysterny przenosnej ................................................... 157
3.14.6. Ochrona towarów niebezpiecznych ............................................................................ 157
3.14.6.1. Szkolenie w zakresie ochrony .................................................................................... 158
3.14.6.2. Towary niebezpieczne duzego ryzyka ........................................................................ 158
3.14.6.3. Plan ochrony .............................................................................................................. 159
3.14.6.4. Wskazówki praktyczne dla kierowcy w zakresie ochrony towarów niebezpiecznych 160
3.14.7. Kontrola przewozów towarów niebezpiecznych ........................................................ 161
3.14.7.1. Kontrola administracyjna .......................................................................................... 161
3.14.7.2. Doradca do spraw bezpieczenstwa w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych
3.14.8. Jednostki transportowe ............................................................................................... 163
3.14.8.1. Rodzaje pojazdów ....................................................................................................... 163
3.14.8.2. Oznakowanie pojazdów .............................................................................................. 164
3.14.8.2.1. Tablice ostrzegawcze ............................................................................................... 164
3.14.8.2.2. Nalepki ostrzegawcze ............................................................................................... 167
3.14.8.2.3. Znak ostrzegajacy o fumigacji ................................................................................. 168
3.14.8.2.4. Znak dla materiałów zagra ajacych srodowisku wodnemu ..................................... 169
3.14.8.2.5. Znak dla materiałów o podwy szonej temperaturze ................................................. 169
3.14.8.3. Wyposazenie pojazdów ............................................................................................... 170
3.14.8.3.1. Gasnice .................................................................................................................... 170
3.14.8.3.2. Wyposazenie wyszczególnione w instrukcjach pisemnych dla członków załogi
pojazdu (awaryjne) ................................................................................................. 171
3.14.8.3.3. Sprzet do zabezpieczenia sztuk przesyłki ... 171
3.14.8.3.4. Wyposa enie dodatkowe pojazdów typu Ex/II, Ex/III, FL, OX i AT ......................... 171
3.14.8.4. Warunki przewozu towarów niebezpiecznych w sztukach przesyłki ......................... 173
3.14.8.4.1. Przygotowanie do przewozu ..................................................................................... 173
3.14.8.4.2. Zakaz ładowania razem ............................................................................................ 174
3.14.8.4.3. Ładowanie, układanie i rozmieszczenie ładunku ...................................................... 175
3.14.8.4.4. Przebieg przewozu ................................................................................................... 178
3.14.8.4.5. Sposób przewozu ...................................................................................................... 184
3.14.8.4.6. Srodki ostroznosci podczas przewozu ...................................................................... 184
3.14.8.4.7. Rozładunek towarów niebezpiecznych ..................................................................... 186
3.14.9. Przykład razacy wypadku przy pracy podczas przewozu towarów w transporcie
miedzynarodowym ........................ 187
4. TRANSPORT KOLEJOWY ........................................................................................ 189
4.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 189
4.2. Prezes Urzedu Transportu Kolejowego .................................................................. 192
4.3. Bezpieczenstwo transportu kolejowego .................................................................. 194
4.3.1. System zarzadzania bezpieczenstwem .......................................................................... 194
4.3.1.1. Autoryzacja bezpieczenstwa ......................................................................................... 196
4.3.1.2. Certyfikat bezpieczenstwa ............................................................................................ 197
4.3.1.3. Swiadectwo bezpieczenstwa ......................................................................................... 197
4.3.2. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach bezposrednio zwiazanych z prowadzeniem
i bezpieczenstwem ruchu kolejowego .................................................................. 198
4.3.2.1. Maszynista .................................................................................................................... 198
4.3.2.2. Inni pracownicy ........................................................................................................... 200
4.3.3. Budowle i urzadzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego .................. 201
4.3.4. Pojazdy kolejowe ........................................................................................................... 202
4.3.5. Bezpieczenstwo i higiena pracy przy pracach manewrowych .................................... 204
4.4. Przewozy towarów niebezpiecznych koleja ............................................................ 205
4.4.1. Stosowane okreslenia ..................................................................................................... 205
4.4.2. Klasyfikacja towarów niebezpiecznych ........................................................................ 206
4.4.3. Znakowanie i umieszczanie nalepek ostrzegawczych ................................................. 207
4.4.3.1. Znakowanie sztuk przesyłki ......................................................................................... 207
4.4.3.1.1. Znakowanie materiałów zagra ajacych srodowisku .................................................. 207
4.4.3.1.2. Strzałki kierunkowe .................................................................................................... 207
4.4.3.1.3. Nalepki ostrzegawcze ................................................................................................. 208
4.4.3.2. Umieszczanie duzych nalepek ostrzegawczych i oznakowan ...................................... 212
4.4.3.2.1. Du a nalepka ostrzegawcza dla materiałów promieniotwórczych klasy 7 ................. 213
4.4.3.2.2. Oznakowanie pomaranczowymi tablicami identyfikacyjnymi .................................... 213
4.4.3.2.3. Znak dla materiałów, które przewo one sa w stanie podgrzanym ............................. 217
4.4.3.2.4. Nalepki dotyczace manewrowania według wzorów 13 i 15 ....................................... 218
4.4.3.2.5. Pas barwy pomaranczowej ........................................................................................ 218
4.4.3.2.6. Oznakowanie dla materiałów zagra ajacych srodowisku .......................................... 218
4.4.4. Dokument przewozowy dla przewozu towarów niebezpiecznych i zwiazane z nim
informacje ....................................................................................................................... 219
4.4.5. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa .................................. 219
4.4.5.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa ..................................................................................... 219
4.4.5.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................... 219
4.4.5.2.1. Nadawca .................................................................................................................... 219
4.4.5.2.2. Przewoznik ................................................................................................................. 220
4.4.5.2.3. Odbiorca .................................................................................................................... 220
4.4.5.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................... 221
4.4.5.3.1. Załadowca ................................................................................................................. 221
4.4.5.3.2. Pakujacy .................................................................................................................... 221
4.4.5.3.3. Napełniajacy .............................................................................................................. 221
4.4.5.3.4. Operator kontenera-cysterny lub cysterny przenosnej ............................................... 222
4.4.5.3.5. Operator wagonu-cysterny ........................................................................................ 222
4.4.5.3.6. Zarzadca infrastruktury kolejowej ............................................................................. 222
4.4.6. Przepisy dotyczace zapewnienia bezpieczenstwa ........................................................ 223
4.4.6.1. Przepisy ogólne ............................................................................................................ 223
4.4.6.2. Szkolenia z zakresu zapewnienia bezpieczenstwa ....................................................... 223
4.4.6.3. Przepisy dla towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka ........................................... 223
4.4.6.4. Plany zapewnienia bezpieczenstwa .............................................................................. 224
4.4.7. Kontrola przewozów towarów niebezpiecznych .......................................................... 225
4.4.7.1. Kontrola administracyjna ............................................................................................ 225
4.4.7.2. Doradca do spraw bezpieczenstwa przewozu koleja towarów niebezpiecznych .......... 226
4.4.7.3. Nadzór i kontrola nad bezpieczenstwem przewozu koleja towarów niebezpiecznych . 229
5. TRANSPORT SRÓDLADOWY .................................................................................. 230
5.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 230
5.2. Organy administracji zeglugi sródladowej ............................................................ 233
5.3. Bezpieczenstwo zeglugi ................................................................................................ 234
5.3.1. Dokumenty bezpieczenstwa .......................................................................................... 234
5.3.2. Wspólnotowe swiadectwo zdolnosci zeglugowej .......................................................... 235
5.3.3. Wspólnotowe tymczasowe swiadectwo zdolnosci zeglugowej ..................................... 235
5.3.4. Swiadectwo zdolnosci eglugowej i uproszczone swiadectwo zdolnosci zeglugowej 236
5.3.5. Załoga statku .................................................................................................................. 236
5.3.6. Ekspert do spraw bezpieczenstwa przewozu materiałów niebezpiecznych statkami
eglugi sródladowej ........................................................................................................ 237
5.3.7. Doradca do spraw bezpieczenstwa przewozu materiałów niebezpiecznych .............. 237
5.4. Sródladowe drogi wodne ............................................................................................. 239
5.5. Pilotaz .............................................................................................................................. 240
5.6. Wypadki zeglugowe ..................................................................................................... 241
5.7. Bezpieczenstwo i higiena pracy w portach sródladowych .................................. 242
5.7.1. Wymagania ogólne ......................................................................................................... 242
5.7.1.1. Kwalifikacje i obowiazki pracowników ........................................................................ 242
5.7.1.2. Sprawy porzadkowo-organizacyjne ............................................................................. 243
5.7.1.3. Nabrzeza, pomosty, pirsy, mola, falochrony, drogi i place składowe .......................... 244
5.7.1.4. Magazyny ..................................................................................................................... 245
5.7.1.5. Oswietlenie i urzadzenia elektryczne ........................................................................... 246
5.7.2. Urzadzenia przeładunkowe ........................................................................................... 246
5.7.2.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 246
5.7.2.2. Pojazdy silnikowe ......................................................................................................... 247
5.7.2.3. Przenosniki grawitacyjne ............................................................................................. 247
5.7.2.4. Przenosniki mechaniczne ............................................................................................ 247
5.7.2.5. Przyciagarki ................................................................................................................. 248
5.7.2.6. Pomocniczy sprzet przeładunkowy i magazynowo-placowy ........................................ 248
5.7.2.6.1. Wymagania ogólne .................................................................................................... 248
5.7.2.6.2. Zawiesia ..................................................................................................................... 250
5.7.2.6.3. Mostki, pomosty, płyty, palety i tace ładunkowe ........................................................ 251
5.7.2.6.4. Chwytniki elektromagnetyczne ................................................................................... 251
5.7.2.6.5. Bloki sztauerskie otwierane ....................................................................................... 252
5.7.3. Dojscie pracowników na statek ..................................................................................... 252
5.7.4. Prace przygotowawcze na statku .................................................................................. 253
5.7.4.1. Otwieranie i zamykanie luków oraz statkowe urzadzenia dzwignicowe ..................... 253
5.7.4.2. Zabezpieczenie luków ładowni ..................................................................................... 254
5.7.4.3. Zejscie do ładowni statku ............................................................................................. 254
5.7.5. Przeładunek .................................................................................................................... 255
5.7.5.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 255
5.7.5.2. Przeładunek drewna i drobnicy ................................................................................... 256
5.7.5.3. Przeładunek ładunków masowych ............................................................................... 258
5.7.5.4. Przeładunek na statkach specjalistycznych ................................................................. 258
5.7.6. Prace rózne ..................................................................................................................... 259
5.7.6.1. Cumowanie statków ..................................................................................................... 259
5.7.6.2. Czyszczenie ładowni statków ........................................................................................ 259
5.7.7. Składowanie ładunków .................................................................................................. 259
5.8. Przewóz towarów niebezpiecznych w zegludze sródladowej ............................. 260
5.8.1. Klasyfikacja towarów niebezpiecznych ....................................................................... 260
5.8.2. Znakowanie i umieszczanie nalepek ostrzegawczych ................................................. 261
5.8.2.1. Znakowanie sztuk przesyłki ......................................................................................... 261
5.8.2.1.1. Znakowanie materiałów zagra ajacych srodowisku .................................................. 261
5.8.2.1.2. Strzałki kierunkowe .................................................................................................... 261
5.8.2.1.3. Nalepki ostrzegawcze ................................................................................................. 262
5.8.2.2. Umieszczanie nalepek ostrzegawczych na jednostkach transportowych .................... 266
5.8.2.2.1. Nalepka ostrzegawcza dla materiałów promieniotwórczych klasy 7 ......................... 267
5.8.2.2.2. Oznakowanie tablicami barwy pomaranczowej ......................................................... 267
5.8.2.2.3. Znak dla materiałów, które przewozone sa w stanie podgrzanym ............................. 268
5.8.2.2.4. Oznakowanie dla materiałów zagrazajacych srodowisku .......................................... 269
5.8.3. Dokumentacja przewozowa .......................................................................................... 269
5.8.3.1. Dokument przewozowy dla przewozu towarów niebezpiecznych i zwiazane z nim
informacje .................................................................................................................... 269
5.8.3.2. Instrukcje pisemne dla załogi pojazdu ......................................................................... 270
5.8.4. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa .................................. 272
5.8.4.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa ..................................................................................... 272
5.8.4.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................... 273
5.8.4.2.1. Nadawca .................................................................................................................... 273
5.8.4.2.2. Przewoznik ................................................................................................................. 273
5.8.4.2.3. Odbiorca .................................................................................................................... 274
5.8.4.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................... 274
5.8.4.3.1. Załadowca ................................................................................................................. 274
5.8.4.3.2. Pakujacy .................................................................................................................... 275
5.8.4.3.3. Napełniajacy .............................................................................................................. 275
5.8.4.3.4. Operator kontenera-cysterny/cysterny przenosnej ..................................................... 276
5.8.5. Przepisy dotyczace ochrony towarów niebezpiecznych .............................................. 277
5.8.5.1. Przepisy ogólne ............................................................................................................ 277
5.8.5.2. Szkolenia w zakresie ochrony ...................................................................................... 277
5.8.5.3. Przepisy dotyczace towarów niebezpiecznych duego ryzyka ...................................... 277
6. TRANSPORT MORSKI ................................................................................................ 279
6.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 279
6.2. Najwazniejsze rodzaje statków transportowych ................................................... 281
6.3. Administracja morska ................................................................................................. 281
6.4. Bezpieczenstwo morskie .............................................................................................. 282
6.4.1. Budowa statku, jego stałych urzadzen i wyposazenie ................................................. 282
6.4.2. Kwalifikacje i skład załogi ............................................................................................. 284
6.4.3. Bezpieczne uprawianie zeglugi ..................................................................................... 285
6.5. Bezpieczenstwo i higiena pracy na morskich statkach handlowych ................ 286
6.5.1. Przepisy wspólne ............................................................................................................ 286
6.5.1.1. Mechanizmy i narzedzia pracy .................................................................................... 286
6.5.1.2. Materiały niebezpieczne ............................................................................................... 287
6.5.1.3. Transport i sprzet przeładunkowy ................................................................................ 288
6.5.1.4. Prace zaburtowe i na wysokosciach ............................................................................. 289
6.5.1.5. Prace w warunkach sztormowych ............................................................................... 291
6.5.1.6. Prace remontowe i konserwacyjne .............................................................................. 291
6.5.1.7. Utrzymanie stanowisk i miejsc pracy oraz dróg komunikacyjnych ............................ 294
6.5.2. Przepisy szczegółowe ..................................................................................................... 294
6.5.2.1. Dział pokładowy ........................................................................................................... 294
6.5.2.1.1. Trapy i drabiny .......................................................................................................... 294
6.5.2.1.2. Cumowanie i kotwiczenie ........................................................................................... 296
6.5.2.1.3. Przeładunek ............................................................................................................... 297
6.5.2.2. Dział maszynowy .......................................................................................................... 299
6.5.2.2.1. Wymagania ogólne .................................................................................................... 299
6.5.2.2.2. Bunkrowanie .............................................................................................................. 299
6.5.2.2.3. Siłownie ..................................................................................................................... 300
6.5.2.2.4. Chłodnie ..................................................................................................................... 300
6.5.2.2.5. Butle z gazami spre onymi ......................................................................................... 301
6.5.2.2.6. Spawanie i ciecie metali ............................................................................................. 302
6.5.2.3. Odziez i sprzet ochrony osobistej ................................................................................. 303
6.6. Bezpieczenstwo i higiena pracy w portach morskich .......................................... 303
6.7. Przewóz statkami materiałów niebezpiecznych w transporcie morskim ....... 304
VII. TRANSPORT POWIETRZNY ............................................................................... 307
7.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 307
7.2. Administracja lotnictwa cywilnego .......................................................................... 308
7.2.1. Minister własciwy do spraw transportu ....................................................................... 308
7.2.1.1. Panstwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych ................................................. 309
7.2.1.2. Rada Ochrony i Ułatwien Lotnictwa Cywilnego ......................................................... 309
7.2.2. Prezes Urzedu Lotnictwa Cywilnego ............................................................................ 310
7.2.3. Kontrola i postepowanie pokontrolne .......................................................................... 313
7.3. Statki powietrzne i inny sprzet lotniczy .................................................................. 313
7.3.1. Postanowienia ogólne ..................................................................................................... 313
7.3.2. Rejestry statków powietrznych ..................................................................................... 313
7.3.3. Zdatnosc statków powietrznych do lotów .................................................................... 314
7.3.3.1. Certyfikat typu .............................................................................................................. 314
7.3.3.2. Swiadectwo zdolnosci do lotu ...................................................................................... 314
7.4. Lotniska, ladowiska i lotnicze urzadzenia naziemne ........................................... 315
7.4.1. Zakładanie i rejestrowanie lotnisk ............................................................................... 315
7.4.2. Eksploatacja lotnisk ....................................................................................................... 316
7.4.3. Ratownictwo i ochrona przeciwpozarowa lotnisk ....................................................... 318
7.4.4. Otoczenie lotniska i lotnicze urzadzenia naziemne ..................................................... 318
7.5. Personel lotniczy ........................................................................................................... 319
7.5.1. Kwalifikacje personelu .................................................................................................. 319
7.5.2. Badania lotniczo-lekarskie ............................................................................................ 322
7.5.3. Dowódca i załoga statku powietrznego ........................................................................ 322
7.6. Zarzadzanie bezpieczenstwem lotów oraz badanie wypadków i incydentów
lotniczych ........................................................................................................................ 323
7.7. Eksploatacja statków powietrznych ......................................................................... 325
7.7.1. Nadzór nad eksploatacja statków powietrznych ......................................................... 325
7.7.2. Certyfikacja .................................................................................................................... 326
7.8. Zasady miedzynarodowego transportu materiałów niebezpiecznych droga
powietrzna ...................................................................................................................... 327
7.8.1. Definicje .......................................................................................................................... 327
7.8.2. Klasyfikacja materiałów niebezpiecznych ................................................................... 328
7.8.3. Metody postepowania dotyczace materiałów niebezpiecznych .................................. 328
7.8.4. Ograniczenia w transporcie materiałów niebezpiecznych droga powietrzna ........... 328
7.8.4.1. Materiały niebezpieczne zabronione w transporcie lotniczym .................................... 328
7.8.4.2. Materiały niebezpieczne zakazane w transporcie lotniczym, chyba ze maja odstepstwo
władz lotniczych ................................................................................................... 329
7.8.5. Pakowanie ....................................................................................................................... 329
7.8.6. Etykietowanie i znakowanie .......................................................................................... 329
7.8.6.1. Etykiety ......................................................................................................................... 329
7.8.6.2. Znakowanie .................................................................................................................. 330
7.8.7. Obowiazki spedytora ..................................................................................................... 330
7.8.7.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 330
7.8.7.2. Dokumenty przewozowe dotyczace materiałów niebezpiecznych ................................ 330
7.8.8. Obowiazki przewoznika ................................................................................................ 330
7.8.8.1. Akceptacja do transportu ............................................................................................. 330
7.8.8.2. Załadunek i układanie ................................................................................................. 331
7.8.8.3. Kontrola w celu wykrycia uszkodzenia lub wycieku ................................................... 331
7.8.8.4. Ograniczenia ładunkowe dotyczace kabiny załogi ...................................................... 331
7.8.8.5. Usuwanie zanieczyszczen ............................................................................................. 331
7.8.8.6. Separacja i segregacja ................................................................................................. 331
7.8.8.7. Zabezpieczenie materiałów niebezpiecznych stanowiacych ładunek .......................... 332
7.8.8.8. Załadunek towarowego statku powietrznego ............................................................... 332
7.8.9. Dostarczanie informacji ................................................................................................ 332
7.8.9.1. Informacja dla dowódcy statku powietrznego ............................................................. 332
7.8.9.2. Informacja i instrukcje dla członków załogi statku powietrznego .............................. 332
7.8.9.3. Informacje dla innych osób ......................................................................................... 332
7.8.9.4. Informacje dowódcy dla władz lotniskowych .............................................................. 332
7.8.9.5. Informacja w przypadku incydentu lub wypadku lotniczego z udziałem materiału
niebezpiecznego ............................................................................................................ 333
7.8.10. Szkolenia pracowników ............................................................................................... 333
7.8.11. Zachowanie zgodnosci z wymaganiami ...................................................................... 333
7.8.12. Meldowanie o wypadkach i zdarzeniach z materiałami niebezpiecznymi .............. 333
Firmy, których materiały reklamowe wykorzystano w ksiazce ................................................. 334
Wykazy aktów prawnych .......................................................................................................... 335
Literatura .................................................................................................................................. 346
Posiadanie podstawowej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie bezpieczeństwa pracy w transporcie pozwala na wyeliminowanie lub ograniczenie do niezbędnego minimum zagrożeń, na jakie narażeni są pracownicy, a w przypadku awarii pozwala na podjęcie odpowiednich działań zmierzających do usunięcia źródła zagrożenia i skutków zaistniałego niebezpieczeństwa.
Wszyscy, którzy są odpowiedzialni za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, mogą wykorzystać zamieszczone tu informacje dla zapewnienia i poprawy bezpieczeństwa pracy podległym pracownikom.
Autorzy: Marek Gałusza, Halina Wojciechowska-Piskorska, Andrzej Uzarczyk
Format: B5, 346 strony, oprawa miękka foliowana
Wydanie I
Stan prawny: 2011 r.
Wstep ....................................................................................................................................... 15
Wykaz skrótów uzywanych w tresci ....................................................................................... 16
1. INFORMACJE OGÓLNE ............................................................................................ 17
2. TRANSPORT WEWNATRZZAKŁADOWY ......................................................... 18
2.1. Transport zmechanizowany ....................................................................................... 18
2.1.1. Transport samochodowy ............................................................................................... 18
2.1.1.1. Stanowisko pracy kierowcy .......................................................................................... 18
2.1.1.2. Wymagania wobec kierowcy ........................................................................................ 18
2.1.1.3. Wyposazenie pojazdu ................................................................................................... 19
2.1.1.4. Wymogi dotyczace przewozu ........................................................................................ 22
2.1.2. Wózki jezdniowe z napedem silnikowym ..................................................................... 24
2.1.2.1. Wymagania bezpieczenstwa i higieny pracy przy uzytkowaniu wózków jezdniowych
z napedem silnikowym ................................................................................................. 24
2.1.2.1.1. Wymagania dla kierowcy wózka ................................................................................ 24
2.1.2.1.2. Stan techniczny wózka ............................................................................................... 24
2.1.2.1.3. Eksploatacja wózka .................................................................................................... 25
2.1.2.1.4. Wymagania specjalne ................................................................................................ 26
2.1.2.2. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy operator wózka jezdniowego z napedem
silnikowym, akumulatorowego ........................................................................ 27
2.1.2.3. Typowe przykłady razacych nieprawidłowosci na stanowisku pracy wózka jezdniowego
z napedem silnikowym ........................................................................................ 33
2.1.3. Transport dzwignicowy ................................................................................................. 34
2.1.4. Wymagania dotyczace uzytkowania maszyn do podnoszenia ładunków .................. 39
2.1.5. Minimalne wymagania dotyczace maszyn do podnoszenia ładunków ...................... 41
2.1.6. Warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie eksploatacji urzadzen transportu
bliskiego (UTB) ................................................................................................. 41
2.1.6.1. Ogólne warunki eksploatacji urzadzen transportu bliskiego ...................................... 42
2.1.6.2. Suwnice ........................................................................................................................ 44
2.1.6.2.1. Wyposa enie suwnicy ................................................................................................. 44
2.1.6.2.2. Urzadzenia zabezpieczajace ...................................................................................... 45
2.1.6.2.3. Obsługa suwnic .......................................................................................................... 45
2.1.6.2.4. Podstawowe zasady bezpieczenstwa pracy ................................................................ 47
2.1.6.3. Zurawie ........................................................................................................................ 49
2.1.6.4. Przenosniki ................................................................................................................... 52
2.1.6.4.1. Podstawowe zasady bezpieczenstwa przenosników ................................................... 52
2.1.6.4.2. Przenosniki tasmowe .................................................................................................. 54
2.1.6.4.3. Przenosniki członowe ................................................................................................. 56
2.1.6.4.4. Przenosniki skrobakowe ............................................................................................. 57
2.1.6.4.5. Przenosniki kubełkowe ............................................................................................... 57
2.1.6.4.6. Przenosniki podwieszone okrezne .............................................................................. 57
2.1.6.4.7. Przenosniki grawitacyjne ........................................................................................... 58
2.1.6.4.8. Przenosniki srubowe (slimakowe) .............................................................................. 58
2.1.6.4.9. Przenosniki wstrzasane .............................................................................................. 58
2.1.6.4.10. Przenosniki powietrzne ............................................................................................ 58
2.1.6.4.11. Przenosniki wodne ................................................................................................... 59
2.2. Transport reczny .......................................................................................................... 59
2.2.1. Obowiazki pracodawcy dotyczace organizacji recznych prac transportowych ........ 60
2.2.2. Zasady ogólne organizacji recznych prac transportowych ........................................ 61
2.2.3. Przemieszczanie ciezarów przez jednego pracownika ................................................ 63
2.2.4. Zespołowe przenoszenie ciezarów ................................................................................. 63
2.2.5. Przemieszczanie ładunków za pomoca poruszanych recznie wózków oraz taczek ... 64
2.2.6. Przemieszczanie ładunków przy uzyciu recznie napedzanych dzwignic ................... 65
2.2.7. Dopuszczalne granice wykonywania recznych prac transportowych dla kobiet
i młodocianych ............................................................................................................... 65
2.2.8. Przemieszczanie materiałów szkodliwych i niebezpiecznych ..................................... 67
2.2.9. Ryzyko zawodowe przy recznych pracach transportowych ....................................... 68
2.2.9.1. Warunki pracy do zaakceptowania – ryzyko małe ...................................................... 68
2.2.9.2. Warunki pracy moga byc nieodpowiednie i wymagaja dokładniejszej oceny – ryzyko
srednie .......................................................................................................................... 68
2.2.9.3. Warunki pracy sa nieodpowiednie i wymagaja oceny dokładniejszej oraz zmian –
ryzyko duze .................................................................................................................. 69
2.2.9.4. Lista kontrolna ............................................................................................................. 69
2.2.10. Urzadzenia do podnoszenia i przenoszenia ciearów w transporcie recznym ........ 73
2.2.10.1. Wózek reczny podnosny ............................................................................................. 74
2.2.10.2. Wciagnik elektryczny ................................................................................................. 74
2.2.10.3. Sprzet pomocniczy do transportu recznego – drabiny ............................................... 75
3. TRANSPORT DROGOWY .......................................................................................... 77
3.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 77
3.2. Zachowanie sie na drodze ........................................................................................... 79
3.3. Przechodzenie przez jezdnie ...................................................................................... 79
3.4. Predkosc i hamowanie ................................................................................................. 80
3.5. Wymijanie, omijanie, cofanie i wyprzedzanie ....................................................... 81
3.6. Przecinanie sie kierunków ruchu .............................................................................. 82
3.7. Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystosci powietrza.
Uzywanie sygnałów dzwiekowych lub swietlnych ................................................. 83
3.8. Podstawowe zasady zabezpieczenia ładunku w transporcie drogowym ................. 83
3.9. Bezpieczenstwo ruchu na drogach ........................................................................... 87
3.9.1. Przepisy porzadkowe ..................................................................................................... 87
3.9.2. Wypadek drogowy ......................................................................................................... 87
3.9.3. Zatrzymanie i postój ...................................................................................................... 87
3.9.4. Warunki uzywania pojazdów w ruchu drogowym ..................................................... 89
3.9.5. Przewóz ładunków ......................................................................................................... 91
3.9.6. Rzeczywista masa całkowita przyczepy ....................................................................... 93
3.9.7. Przewóz osób .................................................................................................................. 93
3.10. Pojazdy .......................................................................................................................... 94
3.10.1. Warunki techniczne pojazdów .................................................................................... 94
3.10.2. Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu ............................................................... 96
3.10.3. Centralna ewidencja pojazdów ................................................................................... 97
3.10.4. Badania techniczne pojazdów ..................................................................................... 98
3.10.5. Stacja kontroli pojazdów ............................................................................................. 100
3.11. Kierujacy ...................................................................................................................... 101
3.11.1. Definicja kierujacego ................................................................................................... 101
3.11.2. Prawo jazdy .................................................................................................................. 101
3.11.3. Centralna ewidencja kierowców ................................................................................. 104
3.11.4. Szkolenie i egzaminowanie .......................................................................................... 105
3.11.5. Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami
............................................................................................................................... 107
3.12. Zatrudnianie kierowców ........................................................................................... 108
3.12.1. Informacje ogólne ........................................................................................................ 108
3.12.2. Czas pracy kierowców ................................................................................................. 109
3.12.2.1. Podstawowy system czasu pracy ................................................................................ 110
3.12.2.2. Równowany system czasu pracy ............................................................................... 111
3.12.2.3. System przerywanego czasu pracy ............................................................................. 111
3.12.2.4. Zadaniowy system czasu pracy .................................................................................. 112
3.12.2.5. Dyzur .......................................................................................................................... 112
3.12.2.6. Praca kierowcy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej ................................. 113
3.12.2.7. Praca w dniu wolnym od pracy .................................................................................. 113
3.12.2.8. Wynagrodzenie za prace w godzinach nadliczbowych .............................................. 114
3.12.2.9. Okresy prowadzenia pojazdów, obowiazkowe przerwy w prowadzeniu i gwarantowane
okresy odpoczynku kierowców wykonujacych przewozy regularne, których
trasa nie przekracza 50 km ....................................................................................... 114
3.12.2.10. Zasady stosowania norm dotyczacych okresów prowadzenia pojazdów, obowiazkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku, okreslonych
rozporzadzeniem (WE) nr 561/2006 oraz Umowa AETR ................................ 115
3.12.2.11. Ewidencja czasu pracy kierowcy .............................................................................. 117
3.12.2.12. Pakiet antykryzysowy ............................................................................................... 117
3.13. Konsekwencje naruszenia przepisów .................................................................... 118
3.13.1. Inspekcja Transportu Drogowego .............................................................................. 119
3.13.2. Panstwowa Inspekcja Pracy ........................................................................................ 121
3.14. Transport drogowy towarów niebezpiecznych ................................................... 122
3.14.1. Towar niebezpieczny, materiał niebezpieczny ........................................................... 123
3.14.2. Klasyfikacja materiałów niebezpiecznych ................................................................. 123
3.14.2.1. Klasa 1 – Materiały i przedmioty wybuchowe ........................................................... 123
3.14.2.2. Klasa 2 – Gazy ............................................................................................................ 125
3.14.2.3. Klasa 3 – Materiały ciekłe zapalne ............................................................................ 125
3.14.2.4. Klasa 4.1 – Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne oraz materiały
wybuchowe stałe odczulone ...................................................................................... 126
3.14.2.5. Klasa 4.2 – Materiały samozapalne ........................................................................... 126
3.14.2.6. Klasa 4.3 – Materiały wytwarzajace w zetknieciu z woda gazy palne ....................... 127
3.14.2.7. Klasa 5.1 – Materiały utleniajace .............................................................................. 127
3.14.2.8. Klasa 5.2 – Nadtlenki organiczne .............................................................................. 128
3.14.2.9. Klasa 6.1 – Materiały trujace ..................................................................................... 128
3.14.2.10. Klasa 6.2 – Materiały zakazne ................................................................................. 128
3.14.2.11. Klasa 7 – Materiały promieniotwórcze .................................................................... 129
3.14.2.12. Klasa 8 – Materiały race ......................................................................................... 129
3.14.2.13. Klasa 9 – Róne materiały i przedmioty niebezpieczne ........................................... 129
3.14.3. Pakowanie towarów niebezpiecznych ........................................................................ 130
3.14.3.1. Wiadomosci ogólne .................................................................................................... 130
3.14.3.2. Zasady pakowania ...................................................................................................... 130
3.14.3.3. Kod okreslajacy typ opakowania ............................................................................... 130
3.14.3.4. Wzory nalepek ostrzegawczych .................................................................................. 133
3.14.3.5. Oznakowanie sztuki przesyłki .................................................................................... 137
3.14.3.5.1. Oznakowanie opakowania ....................................................................................... 137
3.14.3.5.2. Umieszczanie nalepek ostrzegawczych .................................................................... 138
3.14.3.5.3. Dodatkowe oznakowanie sztuk przesyłki .................................................................. 139
3.14.4. Przewóz towarów niebezpiecznych w sztukach przesyłki ......................................... 140
3.14.4.1. Wyłaczenia ................................................................................................................. 140
3.14.4.1.1. Wyłaczenia dotyczace towarów niebezpiecznych pakowanych w ilosciach ograniczonych
.................................................................................................................... 140
3.14.4.1.2. Wyłaczenia dotyczace towarów niebezpiecznych pakowanych w ilosciach wyłaczonych
.................................................................................................................... 142
3.14.4.1.3. Wyłaczenia dotyczace ilosci przewo onych w jednostce transportowej ................... 143
3.14.4.2. Dokumentacja przewozowa ........................................................................................ 145
3.14.4.2.1. Dokument przewozowy ............................................................................................. 145
3.14.4.2.2. Instrukcje pisemne dla załogi pojazdu ..................................................................... 146
3.14.4.2.3. Certyfikat pakowania kontenera .............................................................................. 149
3.14.4.2.4. Zaswiadczenie o przeszkoleniu kierowcy ................................................................. 149
3.14.4.2.5. Swiadectwo dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych
................................................................................................................. 150
3.14.4.2.6. Kopia swiadectwa dopuszczenia przez własciwa władze ......................................... 153
3.14.4.2.7. Zgłoszenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz do Komendanta Wojewódzkiego
Panstwowej Strazy Pozarnej .................................................................. 153
3.14.5. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa ................................ 154
3.14.5.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa .................................................................................... 154
3.14.5.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................. 154
3.14.5.2.1. Nadawca .................................................................................................................. 154
3.14.5.2.2. Przewoznik-kierowca ............................................................................................... 155
3.14.5.2.3. Odbiorca .................................................................................................................. 155
3.14.5.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................. 156
3.14.5.3.1. Załadowca ............................................................................................................... 156
3.14.5.3.2. Pakujacy .................................................................................................................. 156
3.14.5.3.3. Napełniajacy ............................................................................................................ 156
3.14.5.3.4. Operator kontenera-cysterny/cysterny przenosnej ................................................... 157
3.14.6. Ochrona towarów niebezpiecznych ............................................................................ 157
3.14.6.1. Szkolenie w zakresie ochrony .................................................................................... 158
3.14.6.2. Towary niebezpieczne duzego ryzyka ........................................................................ 158
3.14.6.3. Plan ochrony .............................................................................................................. 159
3.14.6.4. Wskazówki praktyczne dla kierowcy w zakresie ochrony towarów niebezpiecznych 160
3.14.7. Kontrola przewozów towarów niebezpiecznych ........................................................ 161
3.14.7.1. Kontrola administracyjna .......................................................................................... 161
3.14.7.2. Doradca do spraw bezpieczenstwa w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych
3.14.8. Jednostki transportowe ............................................................................................... 163
3.14.8.1. Rodzaje pojazdów ....................................................................................................... 163
3.14.8.2. Oznakowanie pojazdów .............................................................................................. 164
3.14.8.2.1. Tablice ostrzegawcze ............................................................................................... 164
3.14.8.2.2. Nalepki ostrzegawcze ............................................................................................... 167
3.14.8.2.3. Znak ostrzegajacy o fumigacji ................................................................................. 168
3.14.8.2.4. Znak dla materiałów zagra ajacych srodowisku wodnemu ..................................... 169
3.14.8.2.5. Znak dla materiałów o podwy szonej temperaturze ................................................. 169
3.14.8.3. Wyposazenie pojazdów ............................................................................................... 170
3.14.8.3.1. Gasnice .................................................................................................................... 170
3.14.8.3.2. Wyposazenie wyszczególnione w instrukcjach pisemnych dla członków załogi
pojazdu (awaryjne) ................................................................................................. 171
3.14.8.3.3. Sprzet do zabezpieczenia sztuk przesyłki ... 171
3.14.8.3.4. Wyposa enie dodatkowe pojazdów typu Ex/II, Ex/III, FL, OX i AT ......................... 171
3.14.8.4. Warunki przewozu towarów niebezpiecznych w sztukach przesyłki ......................... 173
3.14.8.4.1. Przygotowanie do przewozu ..................................................................................... 173
3.14.8.4.2. Zakaz ładowania razem ............................................................................................ 174
3.14.8.4.3. Ładowanie, układanie i rozmieszczenie ładunku ...................................................... 175
3.14.8.4.4. Przebieg przewozu ................................................................................................... 178
3.14.8.4.5. Sposób przewozu ...................................................................................................... 184
3.14.8.4.6. Srodki ostroznosci podczas przewozu ...................................................................... 184
3.14.8.4.7. Rozładunek towarów niebezpiecznych ..................................................................... 186
3.14.9. Przykład razacy wypadku przy pracy podczas przewozu towarów w transporcie
miedzynarodowym ........................ 187
4. TRANSPORT KOLEJOWY ........................................................................................ 189
4.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 189
4.2. Prezes Urzedu Transportu Kolejowego .................................................................. 192
4.3. Bezpieczenstwo transportu kolejowego .................................................................. 194
4.3.1. System zarzadzania bezpieczenstwem .......................................................................... 194
4.3.1.1. Autoryzacja bezpieczenstwa ......................................................................................... 196
4.3.1.2. Certyfikat bezpieczenstwa ............................................................................................ 197
4.3.1.3. Swiadectwo bezpieczenstwa ......................................................................................... 197
4.3.2. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach bezposrednio zwiazanych z prowadzeniem
i bezpieczenstwem ruchu kolejowego .................................................................. 198
4.3.2.1. Maszynista .................................................................................................................... 198
4.3.2.2. Inni pracownicy ........................................................................................................... 200
4.3.3. Budowle i urzadzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego .................. 201
4.3.4. Pojazdy kolejowe ........................................................................................................... 202
4.3.5. Bezpieczenstwo i higiena pracy przy pracach manewrowych .................................... 204
4.4. Przewozy towarów niebezpiecznych koleja ............................................................ 205
4.4.1. Stosowane okreslenia ..................................................................................................... 205
4.4.2. Klasyfikacja towarów niebezpiecznych ........................................................................ 206
4.4.3. Znakowanie i umieszczanie nalepek ostrzegawczych ................................................. 207
4.4.3.1. Znakowanie sztuk przesyłki ......................................................................................... 207
4.4.3.1.1. Znakowanie materiałów zagra ajacych srodowisku .................................................. 207
4.4.3.1.2. Strzałki kierunkowe .................................................................................................... 207
4.4.3.1.3. Nalepki ostrzegawcze ................................................................................................. 208
4.4.3.2. Umieszczanie duzych nalepek ostrzegawczych i oznakowan ...................................... 212
4.4.3.2.1. Du a nalepka ostrzegawcza dla materiałów promieniotwórczych klasy 7 ................. 213
4.4.3.2.2. Oznakowanie pomaranczowymi tablicami identyfikacyjnymi .................................... 213
4.4.3.2.3. Znak dla materiałów, które przewo one sa w stanie podgrzanym ............................. 217
4.4.3.2.4. Nalepki dotyczace manewrowania według wzorów 13 i 15 ....................................... 218
4.4.3.2.5. Pas barwy pomaranczowej ........................................................................................ 218
4.4.3.2.6. Oznakowanie dla materiałów zagra ajacych srodowisku .......................................... 218
4.4.4. Dokument przewozowy dla przewozu towarów niebezpiecznych i zwiazane z nim
informacje ....................................................................................................................... 219
4.4.5. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa .................................. 219
4.4.5.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa ..................................................................................... 219
4.4.5.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................... 219
4.4.5.2.1. Nadawca .................................................................................................................... 219
4.4.5.2.2. Przewoznik ................................................................................................................. 220
4.4.5.2.3. Odbiorca .................................................................................................................... 220
4.4.5.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................... 221
4.4.5.3.1. Załadowca ................................................................................................................. 221
4.4.5.3.2. Pakujacy .................................................................................................................... 221
4.4.5.3.3. Napełniajacy .............................................................................................................. 221
4.4.5.3.4. Operator kontenera-cysterny lub cysterny przenosnej ............................................... 222
4.4.5.3.5. Operator wagonu-cysterny ........................................................................................ 222
4.4.5.3.6. Zarzadca infrastruktury kolejowej ............................................................................. 222
4.4.6. Przepisy dotyczace zapewnienia bezpieczenstwa ........................................................ 223
4.4.6.1. Przepisy ogólne ............................................................................................................ 223
4.4.6.2. Szkolenia z zakresu zapewnienia bezpieczenstwa ....................................................... 223
4.4.6.3. Przepisy dla towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka ........................................... 223
4.4.6.4. Plany zapewnienia bezpieczenstwa .............................................................................. 224
4.4.7. Kontrola przewozów towarów niebezpiecznych .......................................................... 225
4.4.7.1. Kontrola administracyjna ............................................................................................ 225
4.4.7.2. Doradca do spraw bezpieczenstwa przewozu koleja towarów niebezpiecznych .......... 226
4.4.7.3. Nadzór i kontrola nad bezpieczenstwem przewozu koleja towarów niebezpiecznych . 229
5. TRANSPORT SRÓDLADOWY .................................................................................. 230
5.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 230
5.2. Organy administracji zeglugi sródladowej ............................................................ 233
5.3. Bezpieczenstwo zeglugi ................................................................................................ 234
5.3.1. Dokumenty bezpieczenstwa .......................................................................................... 234
5.3.2. Wspólnotowe swiadectwo zdolnosci zeglugowej .......................................................... 235
5.3.3. Wspólnotowe tymczasowe swiadectwo zdolnosci zeglugowej ..................................... 235
5.3.4. Swiadectwo zdolnosci eglugowej i uproszczone swiadectwo zdolnosci zeglugowej 236
5.3.5. Załoga statku .................................................................................................................. 236
5.3.6. Ekspert do spraw bezpieczenstwa przewozu materiałów niebezpiecznych statkami
eglugi sródladowej ........................................................................................................ 237
5.3.7. Doradca do spraw bezpieczenstwa przewozu materiałów niebezpiecznych .............. 237
5.4. Sródladowe drogi wodne ............................................................................................. 239
5.5. Pilotaz .............................................................................................................................. 240
5.6. Wypadki zeglugowe ..................................................................................................... 241
5.7. Bezpieczenstwo i higiena pracy w portach sródladowych .................................. 242
5.7.1. Wymagania ogólne ......................................................................................................... 242
5.7.1.1. Kwalifikacje i obowiazki pracowników ........................................................................ 242
5.7.1.2. Sprawy porzadkowo-organizacyjne ............................................................................. 243
5.7.1.3. Nabrzeza, pomosty, pirsy, mola, falochrony, drogi i place składowe .......................... 244
5.7.1.4. Magazyny ..................................................................................................................... 245
5.7.1.5. Oswietlenie i urzadzenia elektryczne ........................................................................... 246
5.7.2. Urzadzenia przeładunkowe ........................................................................................... 246
5.7.2.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 246
5.7.2.2. Pojazdy silnikowe ......................................................................................................... 247
5.7.2.3. Przenosniki grawitacyjne ............................................................................................. 247
5.7.2.4. Przenosniki mechaniczne ............................................................................................ 247
5.7.2.5. Przyciagarki ................................................................................................................. 248
5.7.2.6. Pomocniczy sprzet przeładunkowy i magazynowo-placowy ........................................ 248
5.7.2.6.1. Wymagania ogólne .................................................................................................... 248
5.7.2.6.2. Zawiesia ..................................................................................................................... 250
5.7.2.6.3. Mostki, pomosty, płyty, palety i tace ładunkowe ........................................................ 251
5.7.2.6.4. Chwytniki elektromagnetyczne ................................................................................... 251
5.7.2.6.5. Bloki sztauerskie otwierane ....................................................................................... 252
5.7.3. Dojscie pracowników na statek ..................................................................................... 252
5.7.4. Prace przygotowawcze na statku .................................................................................. 253
5.7.4.1. Otwieranie i zamykanie luków oraz statkowe urzadzenia dzwignicowe ..................... 253
5.7.4.2. Zabezpieczenie luków ładowni ..................................................................................... 254
5.7.4.3. Zejscie do ładowni statku ............................................................................................. 254
5.7.5. Przeładunek .................................................................................................................... 255
5.7.5.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 255
5.7.5.2. Przeładunek drewna i drobnicy ................................................................................... 256
5.7.5.3. Przeładunek ładunków masowych ............................................................................... 258
5.7.5.4. Przeładunek na statkach specjalistycznych ................................................................. 258
5.7.6. Prace rózne ..................................................................................................................... 259
5.7.6.1. Cumowanie statków ..................................................................................................... 259
5.7.6.2. Czyszczenie ładowni statków ........................................................................................ 259
5.7.7. Składowanie ładunków .................................................................................................. 259
5.8. Przewóz towarów niebezpiecznych w zegludze sródladowej ............................. 260
5.8.1. Klasyfikacja towarów niebezpiecznych ....................................................................... 260
5.8.2. Znakowanie i umieszczanie nalepek ostrzegawczych ................................................. 261
5.8.2.1. Znakowanie sztuk przesyłki ......................................................................................... 261
5.8.2.1.1. Znakowanie materiałów zagra ajacych srodowisku .................................................. 261
5.8.2.1.2. Strzałki kierunkowe .................................................................................................... 261
5.8.2.1.3. Nalepki ostrzegawcze ................................................................................................. 262
5.8.2.2. Umieszczanie nalepek ostrzegawczych na jednostkach transportowych .................... 266
5.8.2.2.1. Nalepka ostrzegawcza dla materiałów promieniotwórczych klasy 7 ......................... 267
5.8.2.2.2. Oznakowanie tablicami barwy pomaranczowej ......................................................... 267
5.8.2.2.3. Znak dla materiałów, które przewozone sa w stanie podgrzanym ............................. 268
5.8.2.2.4. Oznakowanie dla materiałów zagrazajacych srodowisku .......................................... 269
5.8.3. Dokumentacja przewozowa .......................................................................................... 269
5.8.3.1. Dokument przewozowy dla przewozu towarów niebezpiecznych i zwiazane z nim
informacje .................................................................................................................... 269
5.8.3.2. Instrukcje pisemne dla załogi pojazdu ......................................................................... 270
5.8.4. Obowiazki uczestników przewozu w zakresie bezpieczenstwa .................................. 272
5.8.4.1. Ogólne srodki bezpieczenstwa ..................................................................................... 272
5.8.4.2. Obowiazki głównych uczestników przewozu ............................................................... 273
5.8.4.2.1. Nadawca .................................................................................................................... 273
5.8.4.2.2. Przewoznik ................................................................................................................. 273
5.8.4.2.3. Odbiorca .................................................................................................................... 274
5.8.4.3. Obowiazki innych uczestników przewozu .................................................................... 274
5.8.4.3.1. Załadowca ................................................................................................................. 274
5.8.4.3.2. Pakujacy .................................................................................................................... 275
5.8.4.3.3. Napełniajacy .............................................................................................................. 275
5.8.4.3.4. Operator kontenera-cysterny/cysterny przenosnej ..................................................... 276
5.8.5. Przepisy dotyczace ochrony towarów niebezpiecznych .............................................. 277
5.8.5.1. Przepisy ogólne ............................................................................................................ 277
5.8.5.2. Szkolenia w zakresie ochrony ...................................................................................... 277
5.8.5.3. Przepisy dotyczace towarów niebezpiecznych duego ryzyka ...................................... 277
6. TRANSPORT MORSKI ................................................................................................ 279
6.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 279
6.2. Najwazniejsze rodzaje statków transportowych ................................................... 281
6.3. Administracja morska ................................................................................................. 281
6.4. Bezpieczenstwo morskie .............................................................................................. 282
6.4.1. Budowa statku, jego stałych urzadzen i wyposazenie ................................................. 282
6.4.2. Kwalifikacje i skład załogi ............................................................................................. 284
6.4.3. Bezpieczne uprawianie zeglugi ..................................................................................... 285
6.5. Bezpieczenstwo i higiena pracy na morskich statkach handlowych ................ 286
6.5.1. Przepisy wspólne ............................................................................................................ 286
6.5.1.1. Mechanizmy i narzedzia pracy .................................................................................... 286
6.5.1.2. Materiały niebezpieczne ............................................................................................... 287
6.5.1.3. Transport i sprzet przeładunkowy ................................................................................ 288
6.5.1.4. Prace zaburtowe i na wysokosciach ............................................................................. 289
6.5.1.5. Prace w warunkach sztormowych ............................................................................... 291
6.5.1.6. Prace remontowe i konserwacyjne .............................................................................. 291
6.5.1.7. Utrzymanie stanowisk i miejsc pracy oraz dróg komunikacyjnych ............................ 294
6.5.2. Przepisy szczegółowe ..................................................................................................... 294
6.5.2.1. Dział pokładowy ........................................................................................................... 294
6.5.2.1.1. Trapy i drabiny .......................................................................................................... 294
6.5.2.1.2. Cumowanie i kotwiczenie ........................................................................................... 296
6.5.2.1.3. Przeładunek ............................................................................................................... 297
6.5.2.2. Dział maszynowy .......................................................................................................... 299
6.5.2.2.1. Wymagania ogólne .................................................................................................... 299
6.5.2.2.2. Bunkrowanie .............................................................................................................. 299
6.5.2.2.3. Siłownie ..................................................................................................................... 300
6.5.2.2.4. Chłodnie ..................................................................................................................... 300
6.5.2.2.5. Butle z gazami spre onymi ......................................................................................... 301
6.5.2.2.6. Spawanie i ciecie metali ............................................................................................. 302
6.5.2.3. Odziez i sprzet ochrony osobistej ................................................................................. 303
6.6. Bezpieczenstwo i higiena pracy w portach morskich .......................................... 303
6.7. Przewóz statkami materiałów niebezpiecznych w transporcie morskim ....... 304
VII. TRANSPORT POWIETRZNY ............................................................................... 307
7.1. Stosowane okreslenia. Podstawowe definicje ......................................................... 307
7.2. Administracja lotnictwa cywilnego .......................................................................... 308
7.2.1. Minister własciwy do spraw transportu ....................................................................... 308
7.2.1.1. Panstwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych ................................................. 309
7.2.1.2. Rada Ochrony i Ułatwien Lotnictwa Cywilnego ......................................................... 309
7.2.2. Prezes Urzedu Lotnictwa Cywilnego ............................................................................ 310
7.2.3. Kontrola i postepowanie pokontrolne .......................................................................... 313
7.3. Statki powietrzne i inny sprzet lotniczy .................................................................. 313
7.3.1. Postanowienia ogólne ..................................................................................................... 313
7.3.2. Rejestry statków powietrznych ..................................................................................... 313
7.3.3. Zdatnosc statków powietrznych do lotów .................................................................... 314
7.3.3.1. Certyfikat typu .............................................................................................................. 314
7.3.3.2. Swiadectwo zdolnosci do lotu ...................................................................................... 314
7.4. Lotniska, ladowiska i lotnicze urzadzenia naziemne ........................................... 315
7.4.1. Zakładanie i rejestrowanie lotnisk ............................................................................... 315
7.4.2. Eksploatacja lotnisk ....................................................................................................... 316
7.4.3. Ratownictwo i ochrona przeciwpozarowa lotnisk ....................................................... 318
7.4.4. Otoczenie lotniska i lotnicze urzadzenia naziemne ..................................................... 318
7.5. Personel lotniczy ........................................................................................................... 319
7.5.1. Kwalifikacje personelu .................................................................................................. 319
7.5.2. Badania lotniczo-lekarskie ............................................................................................ 322
7.5.3. Dowódca i załoga statku powietrznego ........................................................................ 322
7.6. Zarzadzanie bezpieczenstwem lotów oraz badanie wypadków i incydentów
lotniczych ........................................................................................................................ 323
7.7. Eksploatacja statków powietrznych ......................................................................... 325
7.7.1. Nadzór nad eksploatacja statków powietrznych ......................................................... 325
7.7.2. Certyfikacja .................................................................................................................... 326
7.8. Zasady miedzynarodowego transportu materiałów niebezpiecznych droga
powietrzna ...................................................................................................................... 327
7.8.1. Definicje .......................................................................................................................... 327
7.8.2. Klasyfikacja materiałów niebezpiecznych ................................................................... 328
7.8.3. Metody postepowania dotyczace materiałów niebezpiecznych .................................. 328
7.8.4. Ograniczenia w transporcie materiałów niebezpiecznych droga powietrzna ........... 328
7.8.4.1. Materiały niebezpieczne zabronione w transporcie lotniczym .................................... 328
7.8.4.2. Materiały niebezpieczne zakazane w transporcie lotniczym, chyba ze maja odstepstwo
władz lotniczych ................................................................................................... 329
7.8.5. Pakowanie ....................................................................................................................... 329
7.8.6. Etykietowanie i znakowanie .......................................................................................... 329
7.8.6.1. Etykiety ......................................................................................................................... 329
7.8.6.2. Znakowanie .................................................................................................................. 330
7.8.7. Obowiazki spedytora ..................................................................................................... 330
7.8.7.1. Wymagania ogólne ...................................................................................................... 330
7.8.7.2. Dokumenty przewozowe dotyczace materiałów niebezpiecznych ................................ 330
7.8.8. Obowiazki przewoznika ................................................................................................ 330
7.8.8.1. Akceptacja do transportu ............................................................................................. 330
7.8.8.2. Załadunek i układanie ................................................................................................. 331
7.8.8.3. Kontrola w celu wykrycia uszkodzenia lub wycieku ................................................... 331
7.8.8.4. Ograniczenia ładunkowe dotyczace kabiny załogi ...................................................... 331
7.8.8.5. Usuwanie zanieczyszczen ............................................................................................. 331
7.8.8.6. Separacja i segregacja ................................................................................................. 331
7.8.8.7. Zabezpieczenie materiałów niebezpiecznych stanowiacych ładunek .......................... 332
7.8.8.8. Załadunek towarowego statku powietrznego ............................................................... 332
7.8.9. Dostarczanie informacji ................................................................................................ 332
7.8.9.1. Informacja dla dowódcy statku powietrznego ............................................................. 332
7.8.9.2. Informacja i instrukcje dla członków załogi statku powietrznego .............................. 332
7.8.9.3. Informacje dla innych osób ......................................................................................... 332
7.8.9.4. Informacje dowódcy dla władz lotniskowych .............................................................. 332
7.8.9.5. Informacja w przypadku incydentu lub wypadku lotniczego z udziałem materiału
niebezpiecznego ............................................................................................................ 333
7.8.10. Szkolenia pracowników ............................................................................................... 333
7.8.11. Zachowanie zgodnosci z wymaganiami ...................................................................... 333
7.8.12. Meldowanie o wypadkach i zdarzeniach z materiałami niebezpiecznymi .............. 333
Firmy, których materiały reklamowe wykorzystano w ksiazce ................................................. 334
Wykazy aktów prawnych .......................................................................................................... 335
Literatura .................................................................................................................................. 346

