Hurtownia Książki Technicznej WITMIR

Niniejsza książka zawiera podstawową wiedzę techniczną dla pracowników zatrudnionych przy eksploatacji instalacji i urządzeń elektroenergetycznych. Zawarte w opracowaniu wiadomości są zgodne ze szczegółowym zakresem egzaminów kwalifikacyjnych E i D oraz z obowiązującymi przepisami. Opracowanie obejmuje zakres znajomości przepisów, zasad budowy, eksploatacji, bezpieczeństwa pracy oraz postępowania w razie wystąpienia zagrożenia, np. pożaru, porażenia prądem, a także umiejętności udzielania pierwszej pomocy.
Dla ułatwienia, wyodrębniono w opracowaniu rozdziały, dla których wymagane jest posiadanie kwalifikacji, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie stosowanymi drukami egzaminacyjnymi. Dotyczą one rozdziału II, kolejno od poz. 1 do 10 na druku egzaminacyjnym.
Na końcu każdego rozdziału zostały zamieszczone zestawy pytań kontrolnych, które ułatwią opanowanie wiedzy niezbędnej do zdania egzaminu. Pytania zawierają odsyłacze do poszczególnych akapitów z właściwą odpowiedzią.




I. OGÓLNE ZASADY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH  9
1. Określenia  9
2. Służby eksploatacyjne  9
3. Zasady uzyskiwania uprawnień kwalifikacyjnych  10
4. Dokumentacja techniczna urządzeń elektroenergetycznych  11
5. Przyjęcie urządzeń elektroenergetycznych do eksploatacji  12
6. Ocena stanu technicznego urządzeń  12

II. BUDOWA I EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH  15
1. Urządzenia prądotwórcze przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej bez względu na wysokość napięcia znamionowego  15
1.1. Sposoby zabezpieczania generatorów  17
1.2. Dokumentacja techniczna  19
1.3. Uruchomienie generatora synchronicznego  19
1.4. Eksploatacja generatorów  20
1.5. Odłączenie od sieci i zatrzymanie generatora  26
2. Urządzenia, instalacje i sieci o napięciu do 1 kV  30
2.1. Podział instalacji elektrycznych  30
2.2. Systemy instalacji elektrycznych  30
2.3. Wymienialność instalacji elektrycznych  39
2.4. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach  39
2.5. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych  40
2.6. Budowa i eksploatacja instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych  41
2.7. Instalacje przemysłowe niskiego napięcia  49
2.8. Eksploatacja instalacji elektrycznych  51
2.9. Organizacja bezpiecznej pracy przy eksploatacji instalacji elektrycznych  54
3. Instalacje piorunochronne  60
3.1. Postanowienia ogólne  60
3.2. Klasyfikacja zagrożeń obiektów budowlanych  60
3.3. Ochrona odgromowa budynków  64
3.4. Ochrona urządzeń napowietrznych umieszczonych na budynkach  73
3.5. Kontrola i zarządzanie ochroną odgromową  74
3.6. Eksploatacja urządzeń piorunochronnych  74
4. Urządzenia, instalacje i sieci o napięciu znamionowym powyżej 1 kV  80
4.1. Elektroenergetyczne linie napowietrzne  80
4.2. Elektroenergetyczne linie kablowe  96
4.3. Stacje elektroenergetyczne  107
4.4. Transformatory  116
4.5. Elektryczne urządzenia napędowe i przetwornice  121
4.6. Baterie akumulatorów i urządzenia prostownikowe  133
5. Zespoły prądotwórcze  140
5.1. Rodzaje i wykonanie zespołów prądotwórczych 140
5.2. Eksploatacja zespołów prądotwórczych  141
5.3. Zespoły prądotwórcze przewoźne  144
6. Urządzenia elektrotermiczne  147
6.1. Rodzaje i budowa urządzeń elektrotermicznych  147
6.2. Eksploatacja urządzeń elektrotermicznych  149
7. Urządzenia do elektrolizy  153
7.1. Zasada działania i budowa urządzeń do elektrolizy  153
7.2. Warunki bezpiecznej pracy i eksploatacja urządzeń do elektrolizy  153
8. Sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego  159
8.1. Wykonanie sieci oświetlenia ulicznego  159
8.2. Eksploatacja sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego  160
9. Elektryczna sieć trakcyjna  164
9.1. Budowa i wykonanie sieci trakcyjnej  164
9.2. Eksploatacja sieci trakcyjnej  165
9.3. Prądy błądzące i ochrona urządzeń podziemnych  169
10. Instalacje elektryczne w obiektach zagrożonych wybuchem i pożarem  172
10.1. Wymagania ogólne  172
10.2. Podział urządzeń przeciwwybuchowych  172
10.3. Strefy zagrożenia wybuchem  173
10.4. Dobór urządzeń elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem  175
10.5. Instalowanie urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem  176
10.6. Eksploatacja urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem  178
11. Aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia i instalacje automatycznej
regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w punktach II.1. do II.10. (AKPiA) 185
11.1. Urządzenia elektryczne do pomiaru i regulacji automatycznej 185
11.2. Montaż zestawów automatyki przemysłowej  186
11.3. Przyłączanie aparatów i sprzętu  186
11.4. Podłączanie aparatury i sprzętu zabudowanych na oddzielnych konstrukcjach wsporczych 187
11.5. Instalacje tras obwodów elektrycznych  187
11.6. Eksploatacja instalacji i urządzeń AKPiA  189
11.7. Warunki montażu czujników dla układów pomiarowych i regulacyjnych 193

III. PRACE KONTROLNO-POMIAROWE  201
1. Prace pomiarowe przy instalacjach i urządzeniach elektrycznych 201
1.1. Wymagania ogólne  201
1.2. Sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych  203
1.3. Pomiar rezystancji izolacji instalacji elektrycznej 204
1.4. Sprawdzenie ochrony przez oddzielenie od siebie obwodów (separacja elektryczna)  204
1.5. Pomiar rezystancji izolacji ścian i podłóg  205
1.6. Pomiar rezystancji izolacji kabla  205
1.7. Kable na napięcia znamionowe do 1 kV  205
1.8. Kable na napięcia znamionowe ponad 1 kV  205
1.9. Pomiar rezystancji uziemienia oraz rezystywności gruntu  206
1.10. Pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną  206
1.11. Pomiar rezystancji uziemienia metodą kompensacyjną  206
1.12. Pomiar rezystywności gruntu  207
1.13. Pomiar prądów upływowych  207
1.14. Sprawdzenie biegunowości  207
1.15. Sprawdzenie samoczynnego wyłączenia zasilania  207
1.16. Sprawdzenie działania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych  209
1.17. Sprawdzenie wytrzymałości elektrycznej  211
2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych przy urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu znamionowym do 1 kV i powyżej 1 kV  225
2.1. Przepisy  225
2.2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektrycznych urządzeń napędowych  225
2.3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla baterii kondensatorów energetycznych  229
2.4. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla transformatorów energetycznych  231
2.5. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektroenergetycznych linii kablowych  234
3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla prądnic synchronicznych o napięciu powyżej 1 kV  237
3.1. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń stojana prądnicy zespołu prądotwórczego  237
3.2. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy wzbudzonej  238
3.3. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy niewzbudzonej  238
4. Zakresy, metody i terminy wykonywania badań  240
4.1. Budynki mieszkalne oraz użyteczności publicznej  240
4.2. Zakłady przemysłowe  242
4.3. Pomieszczenia zagrożone wybuchem  245
4.4. Urządzenia rozdzielcze  247
4.5. Stacje elektroenergetyczne  248
4.6. Baterie kondensatorów o napięciu do 1 kV  249
4.7. Transformatory  251
4.8. Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym i elektryczne urządzenia ruchome  252
5. Zasady wykonywania i eksploatacji rozliczeniowych układów pomiarowych  259
5.1. Wymagania ogólne  259
5.2. Tablice licznikowe  260
5.3. Liczniki  261
5.4. Przekładniki prądowe i napięciowe  261
5.5. Układy pomiarowe pośrednie i półpośrednie  262
5.6. Układy pomiarowe bezpośrednie  263
5.7. Układ kontrolny obecności napięcia  263
5.8. Układ Samoczynnego Załączania Rezerwy  263
5.9. Agregaty prądotwórcze  264
5.10. Uzgadnianie i zatwierdzanie dokumentacji projektowej  265

IV. OCHRONA PRZECIWPORAŻENIOWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH
I SIECIACH ELEKTRYCZNYCH  2681. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych do 1 kV  268
1.1. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim  281
1.2. Ochrona przed dotykiem pośrednim  282
1.3. Ochrona przez zastosowanie samoczynnego wyłączenia zasilania  282
1.3.1. Układ sieci TN  283
1.3.2. Układ sieci TT  284
1.3.3. Układ sieci IT  285
1.3.4. Urządzenia ochronne różnicowoprądowe  286
1.4. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności  293
1.5. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska  294
1.6. Ochrona przez zastosowanie separacji elektrycznej  294
1.7. Ochrona przez zastosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych miejscowych  295
2. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu powyżej 1 kV  300
2.1. Sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia jako źródło zagrożenia porażeniowego  301
2.2. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim  301
2.3. Środki ochrony przed dotykiem pośrednim (przy uszkodzeniu)  306
2.4. Łączenie uziemień urządzeń wysokiego i niskiego napięcia  311
2.5. Wymagania dla uziemień obiektów elektroenergetycznych wysokiego napięcia  312
2.6. Parametry elektryczne typowych rozwiązań technicznych stanowisk izolacyjnych i elektroizolacyjnych powłok  315

V. OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTROENERGETYCZNYCH  319

VI. SPOSOBY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY OSOBOM PORAŻONYM PRĄDEM ELEKTRYCZNYM I POPARZONYM  327
1. Działanie prądu elektrycznego na organizm człowieka  327
2. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kV  328
3. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu powyżej 1 kV  331
4. Czynności po uwolnieniu porażonego spod działania prądu elektrycznego  331
4.1. Sztuczne oddychanie  334
4.2. Pośredni masaż serca  337
4.3. Pierwsza pomoc przedlekarska przy innych obrażeniach ciała  338

VII. ORGANIZACJA BEZPIECZNEJ PRACY PRZY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH  342
1. Zasady organizacji pracy  342
2. Bezpieczeństwo wykonywania prac przy urządzeniach elektrycznych  347
3. Narzędzia pracy i sprzęt ochronny  350
3.1. Czynności zabronione  350
3.2. Sprzęt ochronny stosowany podczas eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych  350

VIII. WYKAZ PODSTAWOWYCH PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH PRZY EKSPLOATACJI
I DOZORZE URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH
1. Ustawy i rozporządzenia  362
2. Normy  365
3. Książki i opracowania  372